| Vegetarisch wél milieuvriendelijker dan vlees |
 |
 |
|
In verschillende kranten verscheen een paar dagen geleden een artikel getiteld “Vleesvervangers milieuonvriendelijker dan vlees”. Dat was een sterk staaltje van onkritische journalistiek. De Britse studie How Low can we go, uitgevoerd door Cranfield University (VK) moest op vraag van WWF de CO2-uitstoot van het Britse voedsel onderzoeken, en diverse scenario’s formuleren om deze tegen 2050 voldoende te beperken. In de eindconclusie van het rapport leest men onder meer dat de maatregel die de grootste impact zou hebben ter vermindering van de CO2-uitstoot, een vleesvrij voedingspatroon is. Een dergelijke wijziging in wat de Britten eten, zou resulteren in twintig procent minder uitstoot (tot 38% wanneer men ook veranderingen in landgebruik als gevolg van vlees- en zuivelproductie in rekening neemt). Heel eigenaardig dus, wanneer op basis van dergelijke conclusies een krant kopt dat “vleesvervangers milieuonvriendelijker dan vlees” zijn. In het rapport stelt men inderdaad vast dat er verschillende manieren zijn om vlees te vervangen, elk met hun eigen rendement in termen van klimaatverandering. Dit veralgemenen tot ‘tofu is slechter dan vlees’ slaat echter nergens op, vooral gezien het feit dat meer dan tachtig procent van de wereldwijd geproduceerde soja gebruikt wordt als veevoeder. Zeker, de ene vleesvervanger is de andere niet, noch qua milieu-impact, noch qua gezondheid. Maar zo maar eventjes ongeveer het omgekeerde koppen van wat eigenlijk de conclusie is van een rapport, op basis van een buitenlands bericht van een redacteur die zijn huiswerk slecht gedaan heeft, getuigt niet van degelijke journalistiek.
Een vegetarisch voedingspatroon kan bijdragen aan een oplossing voor het klimaatprobleem Guy Frederickx, EVA vzw Enkele dagen geleden verscheen in diverse binnen- en buitenlandse kranten een artikel met als titel: "Vleesvervangers milieuonvriendelijker dan vlees". De titel zou verwijzen naar een conclusie van een Brits rapport [1] dat werd uitgevoerd in opdracht van het WWF-UK en het Food Climate Research Network, en dat tot doel had om de broeikasgasemissies van de Britse voedselketen in kaart te brengen, en na te gaan via welke scenario's deze emissies met 70% kunnen gereduceerd worden tegen het jaar 2050.
Wie het rapport echter naleest, komt al snel tot de vaststelling dat de titel van het artikel niet overeenkomt met de eindconclusies van het rapport.
Zo leest men reeds in het voorwoord van het rapport dat een van de vier belangrijke punten die uit het rapport naar voor komen, is dat vlees- en zuivelproducten in belangrijke mate bijdragen aan de (ecologische) voetafdruk van de Britse voedselketen, en dat veeteelt alleen al verantwoordelijk is voor meer dan 57% van alle broeikasgasemissies uit de landbouwsector, en meer dan 3/4 van alle emissies ten gevolge van veranderingen in het landgebruik (ontbossing, enz.). Uit het rapport (Foreword, p. 3): "The fourth striking conclusion, again, one that previous studies have also drawn, is the important contribution that meat and dairy products make to the overall footprint of the food chain. Emissions from livestock rearing alone account for over 57% of agricultural emissions. However, the inclusion of the land use change dimension – livestock are also responsible for more than three quarters of land use change emissions – adds even more emphasis to this conclusion.". Het is dan ook niet vreemd om in de eindconclusies van het rapport te lezen dat een vleesvrij voedingspatroon de meest effectieve maatregel is om de broeikasgasemissies van de Britse voedselketen te reduceren, en dat deze maatregel alleen al kan zorgen voor een reductie van 20%. Volgens het rapport zou het voordeel van een vegetarisch voedingspatroon zelfs kunnen toenemen tot 38% indien men ook de emissies ten gevolge van veranderingen in het landgebruik in de berekeningen zou opnemen. Uit het rapport (Concluding Discussion, p. 70): "... The most effective single measure (meat-free diet) gives a 20% reduction. The benefit of a vegetarian diet increases to about 38% when our estimates of LUC emissions are included, ...". Bijdrage aan klimaatverandering (kg CO2 Eq./kg)
Vleesproducten
- Rundvlees Brazilië: 59,0
- Rundvlees Ierland: 38,3
- Lamsvlees: 16,3
- Rundvlees vleesvee Nederland: 15,9
- Rundvlees melkvee: 8,9
- Kalfsvlees wit: 6,3
- Varkensvlees: 4,5
- Kippenvlees Brazilië: 2,6
- Kippenvlees Nederland: 2,6
Ei en zuivelproducten:
- Kaas: 8,9
- Ei: 2,0
- Melk: 1,2
Vleesvervangers:
- Valess: 6,2
- Quorn met 4% kippenei-eiwit: 2,6
- Tofu: 2,0
- Vegaburger (gemiddeld): 1,6
- Tempé: 1,1
- Vegaburger plantaardig: 1,1
- Meatless (tarwe): 0,5
Sojamelk:
- Sojamelk: 0,6
Wat wel vreemd is, is dat men op basis van dergelijke conclusies een artikel schrijft met als titel: "Vleesvervangers milieuonvriendelijker dan vlees".
In het rapport worden inderdaad schattingen gemaakt waaruit blijkt dat het Verenigd Koninkrijk een extra 1,4 miljoen hectaren akkerland in het buitenland zal nodighebben indien alle eiwit uit het vlees en de melk van herkauwers zou vervangen worden door eiwit uit bewerkte producten als tofu, Quorn en andere producten van peulvruchten, maar het geeft eveneens aan dat bij een dergelijke omschakeling ook miljoenen hectaren landbouwgrond zullen vrijkomen. Zo verwacht men bijvoorbeeld dat 2,2 miljoen hectaren van het land dat momenteel gebruikt wordt voor de productie van gras- en maïssilo, zou kunnen vrijkomen voor akkerland, en dat 10 miljoen hectaren permanent grasland zou kunnen gebruikt worden als natuur- of recreatiegebied, of zelfs voor bosbouw of de productie van biofuels. Het rapport besluit verder ook dat een eenvoudige verhoging van de inname van granen en groenten er voor kan zorgen dat een dergelijke omschakeling meer duurzaam wordt. Uit het rapport (Summary, p. 6): "In contrast, a broad-based switch to plant based products through simply increasing the intake of cereals and vegetables is more sustainable.". Dus, zijn vleesvervangers milieuonvriendelijker dan vlees? Zeker niet. Zoals we net zagen, spreekt het rapport enkel van een (potentieel) verhoogd landgebruik in het buitenland, en niet van hogere broeikasgasemissies (of andere emissies). Voor wie echter wel een idee wil van de bijdrage van vleesvervangers aan de uitstoot van broeikasgassen (en andere emissies), kan bijvoorbeeld ten rade gaan bij een rapport [2] dat werd geschreven in opdracht van het Nederlandse Ministerie van VROM (Volkshuisvesting, Ruimtelijke. Ordening en Milieubeheer). De cijfers uit dit rapport werden berekend op basis van een levenscyclus-analyse, en laten duidelijk zien dat het overgrote deel van de vleesvervangers (inclusief sojamelk) beter scoort dan zelfs het meest klimaatvriendelijke vlees (zie tabel). [1] Audsley, E., Brander, M., Chatterton, J., Murphy-Bokern, D., Webster, C., and Williams, A. (2009). How low can we go? An assessment of greenhouse gas emissions from the UK food system and the scope for reduction by 2050. How low can we go? WWF-UK.
[2] Blonk, H., Kool, A., Luske, B. (2008). Milieueffecten van Nederlandse consumptie van eiwitrijke producten. Gevolgen van vervanging van dierlijke eiwitten anno 2008. Blonk Milieu Advies BV, Gouda, Nederland.
|
||||
|
